Opodatkowanie wyrównawcze spółek to jeden z elementów składowych wprowadzanego w
Polsce od 2025 roku systemu globalnego podatku minimalnego. Jego wdrożenie spowoduje
nałożenie kolejnego obowiązku również na niektóre polskie spółki. Z czym będzie to
związane?
Dyrektywa GloBE do wdrożenia w krajach członkowskich UE
Polska, jako jeden z krajów należących do Unii Europejskiej, ma obowiązek wdrażania
wydawanych przez UE dyrektyw. Tak też jest w przypadku dyrektywy Rady (UE) 2022/2523
z 14 grudnia 2022 roku w sprawie zapewnienia globalnego minimalnego poziomu
opodatkowania międzynarodowych grup przedsiębiorstw oraz dużych grup krajowych w Unii
Europejskiej. W skrócie jest to Dyrektywa GloBE. Ma ona na celu wykluczenie praktyk
podatkowych przedsiębiorstw wielonarodowych, w wyniku których przenoszą one zyski do
państw, w których nie podlegają żadnemu albo bardzo niskiego opodatkowaniu.
W polskim Ministerstwie Finansów trwają prace legislacyjne nad projektem ustawy o
opodatkowaniu wyrównawczym jednostek składowych grup międzynarodowych i krajowych.
Na mocy przepisów tejże ustawy już od 2025 roku ma zostać wprowadzony w Polsce
globalny podatek minimalny.
Konstrukcja podatku minimalnego
Unijne wytyczne posłużyły do stworzenia systemu globalnego podatku minimalnego, który
ma opierać się na trzech rodzajach podatku wyrównawczego. Zalicza się do nich:
 Globalny podatek wyrównawczy,
 Krajowy podatek wyrównawczy,
 Podatek od niedostatecznie opodatkowanych zysków.
Spółki będą zobowiązane do odprowadzania globalnego podatku wyrównawczego.
Płatnikiem będzie jednostka dominująca najwyższego szczebla w danej grypie. Jednostka ta
powinna uiścić podatek wyrównawczy w kraju, w którym ma siedzibę, od swoich nisko
opodatkowanych jednostek zależnych znajdujących się w innych jurysdykcjach.
Natomiast krajowy podatek wyrównawczy różni się od globalnego podatku wyrównawczego
tym, że prawo do jego poboru zostaje w państwie, w którym znajdują się nisko opodatkowane
jednostki składowe grupy. Najczęściej będzie on uiszczany w takiej jurysdykcji, gdzie
znajduje się nisko opodatkowany dochód. Niekoniecznie miejsce to będzie tożsame z siedzibą
jednostki dominującej w grupie.
Podatek od niedostatecznie opodatkowanych zysków płacony jest obowiązkowo w postaci
podatku wyrównawczego od jednostki dominującej, na jednostki z grupy znajdujące się w
danej jurysdykcji. Powinno mieć to miejsce, gdy ta jednostka dominująca działa w innej
jurysdykcji, w której nie ma globalnego podatku wyrównawczego.