W wyniku nowelizacji Kodeksu pracy zmieniają się zasady ustalania stażu pracy. Zmiany te wejdą w życie dwuetapowo: od 1 stycznia 2026 r. obejmą pracodawców z sektora finansów publicznych, a od 1 maja 2026 r. – wszystkich pracowników zatrudnionych w sektorze prywatnym.

Nowe okresy wliczane do stażu pracy

Dotychczas do stażu pracy, który decydował o wielu przywilejach pracowniczych, np. wydłużonym urlopie wypoczynkowym, zaliczano głównie pracę „na etacie”. Od 2026 roku ta zasada się zmieni. Do ogólnego okresu zatrudnienia doliczane będą między innymi:

• okresy wykonywania pracy na podstawie umów zlecenia, umów agencyjnych oraz innych umów o świadczenie usług,
• czas prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej (JDG) oraz współpracy przy jej prowadzeniu,
• czas prowadzenia działalności i korzystania z „ulgi na start”,
• okresy zawieszenia działalności gospodarczej w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem,
• udokumentowana praca zarobkowa za granicą (inna niż zatrudnienie),
• okresy bycia członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej i spółdzielni kółek rolniczych.

Obowiązywać będzie tu zasada niepowielania – jeśli pracownik w tym samym czasie pracował na etacie i dodatkowo prowadził własną firmę (lub wykonywał zlecenie), do stażu wliczony zostanie tylko jeden z tych okresów.

Co niezwykle istotne, przepisy te zadziałają wstecz. Oznacza to, że uwzględniane będą odpowiednio udokumentowane okresy pracy przypadające nawet na wiele lat przed wejściem w życie nowej ustawy.

Co zyska pracownik na nowych zasadach?

Wliczenie lat przepracowanych na umowach cywilnoprawnych czy własnej działalności ma bezpośrednie przełożenie na korzyści dla pracowników. Dzięki nowelizacji zatrudnieni znacznie szybciej zyskają prawo do:

• dłuższego urlopu wypoczynkowego – obowiązuje próg 10 lat łącznego stażu uprawniający do 26 dni urlopu w roku, zamiast 20 dni,
• wyższych nagród jubileuszowych oraz dodatków stażowych – bardzo istotne w tzw. „budżetówce”,
• dłuższego okresu wypowiedzenia umowy o pracę oraz wyższych odpraw w przypadku zwalniania,
• aplikowania na stanowiska wymagające określonego doświadczenia – np. w naborach urzędniczych.

Dokumentowanie zmian – nowe zaświadczenia z ZUS

To w gestii pracownika będzie leżało udokumentowanie takich dodatkowych okresów wykonywania pracy. Standardowy etat nadal potwierdzać będzie świadectwo pracy. Jednak lata spędzone na JDG czy umowach zleceniach trzeba będzie potwierdzić zaświadczeniami.

ZUS generuje je automatycznie w swoim systemie teleinformatycznym. Zaświadczenia wydawane przez urzędników mogą być opatrzone:

• cyfrowym nadrukiem danych Dyrektora Oddziału,
• podpisem kwalifikowanym pracownika ZUS lub
• tradycyjną pieczęcią.

Obie formy zaświadczenia (elektroniczna i papierowa) będą traktowane na równi. W celu uzyskania potwierdzenia dana osoba będzie musiała złożyć wniosek na formularzu:

• USP (dla okresów ubezpieczenia trwających od 1 stycznia 1999 r.),
• US-7 (dla okresów sprzed 1999 r.).

Pracownicy będą mieli dokładnie 24 miesiące, aby dostarczyć zaświadczenia swojemu obecnemu pracodawcy. Czas ten liczony jest od momentu wejścia w życie przepisów dla danego sektora. Jeśli terminy te zostaną przekroczone, pracodawca nie będzie miał obowiązku wstecznego wliczenia nieudokumentowanych okresów do stażu pracownika.

W wyniku nowelizacji Kodeksu pracy zmieniają się zasady ustalania stażu pracy. Zmiany te wejdą w życie dwuetapowo: od 1 stycznia 2026 r. obejmą pracodawców z sektora finansów publicznych, a od 1 maja 2026 r. – wszystkich pracowników zatrudnionych w sektorze prywatnym.

Nowe okresy wliczane do stażu pracy

Dotychczas do stażu pracy, który decydował o wielu przywilejach pracowniczych, np. wydłużonym urlopie wypoczynkowym, zaliczano głównie pracę „na etacie”. Od 2026 roku ta zasada się zmieni. Do ogólnego okresu zatrudnienia doliczane będą między innymi:

• okresy wykonywania pracy na podstawie umów zlecenia, umów agencyjnych oraz innych umów o świadczenie usług,
• czas prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej (JDG) oraz współpracy przy jej prowadzeniu,
• czas prowadzenia działalności i korzystania z „ulgi na start”,
• okresy zawieszenia działalności gospodarczej w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem,
• udokumentowana praca zarobkowa za granicą (inna niż zatrudnienie),
• okresy bycia członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej i spółdzielni kółek rolniczych.

Obowiązywać będzie tu zasada niepowielania – jeśli pracownik w tym samym czasie pracował na etacie i dodatkowo prowadził własną firmę (lub wykonywał zlecenie), do stażu wliczony zostanie tylko jeden z tych okresów.

Co niezwykle istotne, przepisy te zadziałają wstecz. Oznacza to, że uwzględniane będą odpowiednio udokumentowane okresy pracy przypadające nawet na wiele lat przed wejściem w życie nowej ustawy.

Co zyska pracownik na nowych zasadach?

Wliczenie lat przepracowanych na umowach cywilnoprawnych czy własnej działalności ma bezpośrednie przełożenie na korzyści dla pracowników. Dzięki nowelizacji zatrudnieni znacznie szybciej zyskają prawo do:

• dłuższego urlopu wypoczynkowego – obowiązuje próg 10 lat łącznego stażu uprawniający do 26 dni urlopu w roku, zamiast 20 dni,
• wyższych nagród jubileuszowych oraz dodatków stażowych – bardzo istotne w tzw. „budżetówce”,
• dłuższego okresu wypowiedzenia umowy o pracę oraz wyższych odpraw w przypadku zwalniania,
• aplikowania na stanowiska wymagające określonego doświadczenia – np. w naborach urzędniczych.

Dokumentowanie zmian – nowe zaświadczenia z ZUS

To w gestii pracownika będzie leżało udokumentowanie takich dodatkowych okresów wykonywania pracy. Standardowy etat nadal potwierdzać będzie świadectwo pracy. Jednak lata spędzone na JDG czy umowach zleceniach trzeba będzie potwierdzić zaświadczeniami.

ZUS generuje je automatycznie w swoim systemie teleinformatycznym. Zaświadczenia wydawane przez urzędników mogą być opatrzone:

• cyfrowym nadrukiem danych Dyrektora Oddziału,
• podpisem kwalifikowanym pracownika ZUS lub
• tradycyjną pieczęcią.

Obie formy zaświadczenia (elektroniczna i papierowa) będą traktowane na równi. W celu uzyskania potwierdzenia dana osoba będzie musiała złożyć wniosek na formularzu:

• USP (dla okresów ubezpieczenia trwających od 1 stycznia 1999 r.),
• US-7 (dla okresów sprzed 1999 r.).

Pracownicy będą mieli dokładnie 24 miesiące, aby dostarczyć zaświadczenia swojemu obecnemu pracodawcy. Czas ten liczony jest od momentu wejścia w życie przepisów dla danego sektora. Jeśli terminy te zostaną przekroczone, pracodawca nie będzie miał obowiązku wstecznego wliczenia nieudokumentowanych okresów do stażu pracownika.