W przeciętnie 40-godzinnym tygodniu pracy, jaki zakłada Kodeks pracy, obowiązki zawodowe pracownicy wykonują zwykle od poniedziałku do piątku, średnio po 8 godzin dziennie. Oznacza to, że sobota jest dla nich dniem wolnym od pracy. W niektórych przypadkach, w wielu branżach działalności, praktykowana jest jednak praca w weekendy. Co przysługuje pracownikowi za pracę w sobotę?

Kiedy pracownicy pracują w sobotę?

Kodeks pracy zakłada, że pracodawcy mogą nakazać swoim podwładnym pracę w soboty tylko w wyjątkowych sytuacjach. Mogą zlecić pracę w sobotę, jeśli:

• istnieje konieczność prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia, zdrowia lub mienia,

• koniecznie trzeba usunąć w sposób bezzwłoczny awarię w zakładzie pracy,

• występują szczególne potrzeby pracodawcy.

Praca pozarozkładowa w sobotę powoduje, że pracownikowi przysługują określone prawa. Jakie?

Wolne i dodatkowe wynagrodzenie

Właściwie zakwalifikowanie dodatkowych godzin pracy w sobotę do godzin nadliczbowych, pozarozkładowych, powoduje, że pracownikowi przysługuje inny dzień wolny od pracy. Owy wolny dzień powinien być udzielony do końca okresu rozliczeniowego, w terminie uzgodnionym z pracownikiem.

Nie ma przy tym znaczenia, czy pracownik pracował 8 godzin w sobotę czy tylko 3 godziny. Praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasy pracy – zasadniczo ponad 8-godzinną dobową lub 40-godzinną tygodniowo, a także w soboty i niedziele czy święta, jest postrzegana jako praca w godzinach nadliczbowych. Dlatego należy opłacić ją normalnym wynagrodzeniem oraz:

• w przypadku przekroczeń dobowych:

  • 100 proc. dodatku – gdy praca przypada w nocy, w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, w dniu wolnym od pracy, jaki został udzielony pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę i w święto, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy albo

  • 50 proc. dodatku – gdy przypada w innym dniu lub porze. 

• w przypadku przekroczeń średniotygodniowych – 100 proc. dodatek.

Uwaga! Pracownik ma prawo w każdej dobie do co najmniej 11 godzin odpoczynku przed podjęciem kolejnej pracy.